Мен жана дүйнө

Асанова Мунара, Ош шаарындагы №50 П.Ж.Нышанов атындагы жалпы билим берүү мектебинин башталгыч классынын мугалими
2-класс

(Бул QR-код аркылуу сабакта колдонулган презентацияны таба аласыз)

Сабактын максаттары

Билим берүүчү максаты:
Окуучулар Жердин өз огунда айланышын түшүнүшөт. Күндүн убакыттары (эрте, түш, кеч, түн) Жердин айланышынын натыйжасында өзгөрөрүн билишет. Жер менен Күндүн ортосундагы байланышты түшүнүүгө жетишет.

Өнүктүрүүчү максаты:
Окуучулардын байкоо жүргүзүү, салыштыруу, ой жүгүртүү жөндөмдөрү өнүгөт. Көрсөтмөлүү материалдар аркылуу жөнөкөй илимий түшүнүктөрдү кабыл алууга көнүгүшөт.

Тарбиялык максаты:
Жаратылышка болгон кызыгуусу жогорулайт. Жерди коргоо, айлана-чөйрөгө кам көрүү сезими калыптанат. Топто иштөө маданияты өнүгөт.

Калыптандыруучу компетенттүүлүктөр: Социалдык-жекече компетенттүүлүк, табигый-илимий компетенттүүлүк, экологиялык компетенттүүлүк.

4К көндүмдөрү: критикалык ой жүгүртүү, креативдүүлүк, коммуникация, коллаборация.

Сабактын ресурстары: Глобус, чырак же фонарик, сүрөттөр (күн убакыттары), кагаз, карандаш, боёктор, пластилин, такта, бор, ноутбук, видео материалдар.

Күтүлүүчү натыйжалар: Сабактын аягында окуучулар —
Жердин айланышын түшүндүрө алышат;
Күндүн убакыттары кантип өзгөрөрүн айтып бере алышат;
Жаратылыш кубулуштарына байкоо жүргүзө башташат;
Жөнөкөй моделдерди түзө алышат.

Сабактын жүрүшү

1. Engage (Кызыктыруу) — 5 мүнөт

Мугалим сабакты уюштуруу менен баштайт: окуучулар менен саламдашат, алардын катышуусун текшерет жана сабакка даярдайт. Андан кийин үй тапшырмасы текшерилет. Окуучулар туулган күнү тууралуу айтып берип, белек катары тарткан сүрөттөрүн көрсөтүшөт. Бул этап окуучуларды эркин сүйлөөгө, өз ойлорун бөлүшүүгө шарт түзөт. Андан соң мугалим пазл ыкмасын колдонот. Сүрөт төрт бөлүккө бөлүнүп, ар бир окуучуга берилет. Окуучулар бири-бири менен кызматташып, пазлды бириктиришет. Натыйжада сабактын темасы ачылат.

Мугалим жетектөөчү суроолорду берет:

• Күн эмне үчүн эртең менен чыгат да, кечинде батат?
• Күндүн кыймылы чын эле барбы же башка нерсе кыймылдайбы?
• Жер бизге эмне берет?
• Жерди кантип коргой алабыз?

Бул суроолор аркылуу окуучулар өз алдынча ойлонууга түрткү алышат. Мугалим алардын жоопторун угуп, туура эмес жоопторду дароо четке какпастан, акырын туура нукка багыттайт. Бул этапта окуучулардын кызыгуусу ойгонуп, жаңы темага мотивация жаралат.

2. Explore (Изилдөө) — 10 мүнөт

Мугалим окуучуларды үч топко бөлөт. Ар бир топко өз алдынча тапшырма берилет. Бул этапта окуучулар өздөрү изилдеп, ойлонуп, жыйынтык чыгарышат.

1-топко берилген тапшырма: “Жер бизге эмне берет?” жана “Жерди кантип таза сактайбыз?” деген суроолордун негизинде кластер түзүшөт. Окуучулар азык-түлүк, суу, аба, өсүмдүктөр жөнүндө ойлонушат жана экологиялык жүрүм-турумду талкуулашат.

2-топко күндүн убакыттары (эртең, түш, кеч, түн) берилген сүрөттөрдү туура иретке келтирүү тапшырмасы берилет. Бул окуучуларга убакыт түшүнүгүн бекемдөөгө жардам берет.

3-топ күндүн ар кайсы убакыттарында адамдар эмне кылышарын сүрөттөп беришет. Мисалы, эртең менен ойгонуу, түшкү убакта окуу же иштөө, кечинде эс алуу, түндө уктоо.

Ар бир топ өз ишинин жыйынтыгын класска айтып берет. Мугалим окуучулардын жоопторун угуп, толуктайт.

Бул этапта окуучулар өз алдынча билим түзүүгө аракет кылышат жана топ менен иштөөгө көнүгүшөт.

3. Explain (Түшүндүрүү) — 10 мүнөт

Бул этапта мугалим жаңы теманы түшүндүрөт. Ал глобус жана чыракты колдонуп, Жердин өз огунда айланышын көрсөтөт. Чырак Күндүн ролун аткарат.

(Бул QR-код аркылуу видеону көрө аласыз)

Мугалим түшүндүрөт: Жер өз огунда айланганда, анын бир тарабы Күндү карап турат жана жарык болот (күн), ал эми экинчи тарабы караңгыда калат (түн). Жер айланып тургандыктан, күн убакыттары өзгөрүп турат. Ошондой эле Күн тууралуу кыскача маалымат берилет: Күн -чоң ысык газдан турган жылдыз, ал Жерге жарык жана жылуулук берет. Видео же слайд көрсөтүлүп, окуучулардын түшүнүүсү бекемделет.

Андан кийин окуучулар китептен текстти чынжырча окушат. Бул алардын окуу жана түшүнүү көндүмдөрүн өнүктүрөт. Сабактын ортосунда кыска эс алдыруу көнүгүүсү өткөрүлөт. Бул окуучулардын көңүлүн сергитет. Бул этапта мугалим негизги түшүнүктөрдү так жана жеткиликтүү берет.

4. Elaborate (Тереңдетүү) — 10 мүнөт

Мугалим окуучуларга пластилинден Жердин моделин жасоону сунуштайт. Бул практикалык иш окуучулардын түшүнүгүн тереңдетет. Окуучулар өз колдору менен Жердин моделин жасап, анын формасын, түзүлүшүн элестетишет. Айрымдары Күндүн кайсы тараптан тийип жатканын да көрсөтүүгө аракет кылышы мүмкүн. Иштин соңунда окуучулар өз моделдери тууралуу айтып беришет. Бул алардын ойлорун системалаштырууга жана түшүндүрүүгө жардам берет. Бул этапта окуучулар алган билимди колдонууга өтүшөт.

5. Evaluate (Баалоо) — 5 мүнөт

Мугалим сабакты жыйынтыктап, суроолор аркылуу окуучулардын түшүнүгүн текшерет:

• Жер менен Күн кандай байланышта?
• Күн эмне үчүн өзгөрүп турат деп ойлойсуң?
• Бүгүн сен эмнени үйрөндүң?

Окуучулар өз ойлорун айтып беришет. Мугалим алардын жоопторуна жараша баа берет жана активдүү окуучуларды белгилейт.

(Бул QR-код аркылуу кайтарым байланыш үчүн колдонулган суроолор презентациясын колдонсоңуз болот)

Баалоо формасы катары “Күн жылдызы” колдонулат.

Үй тапшырмасы берилет: күндүн убакыттары боюнча кыскача жазып келүү.

Бул этапта окуучулардын билими жыйынтыкталып, өзүн-өзү баалоо элементтери да ишке ашат.

Жалпы жыйынтык: Бул сабакта окуучулар Жер менен Күндүн байланышын жөнөкөй мисалдар аркылуу түшүнүшөт. Сабак теория менен практиканы айкалыштырып, окуучулардын активдүү катышуусун камсыз кылат. 5E модели аркылуу окуучулар өз алдынча ойлонууга, изилдөөгө жана жыйынтык чыгарууга жетишет.