Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясы

  • 09.09.2026

Сабактын максаты:

Билим берүүчүлүк (STEAM): Окуучулар квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратуу формуласын колдонууну үйрөнүшөт. Абстракттуу алгебралык теңдемени конкреттүү геометриялык аянтка айландыруу аркылуу визуалдаштырышат.

Көрсөткүчтөр: Квадраттык теңдеменин тамырлары менен анын көбөйтүүчүлөрүнүн ортосундагы логикалык байланышты түшүнүшсө жана алгоритм боюнча мисалдарды катасыз чыгара алышса.

Өнүктүрүүчүлүк: Окуучулардын инженердик-архитектуралык ой жүгүртүүсү, мейкиндикти элестетүүсү жана математикалык моделдерди турмушта колдонуу көндүмдөрү өсөт.

Көрсөткүчтөр: Абстракттуу алгебралык туюнтманы (квадраттык үч мүчө) конкреттүү геометриялык фигурага (тик бурчтуктун аянтына) айландыруу аркылуу математикалык логикасын тереңдетишсе.

Тарбия берүүчүлүк: Топто биргелешип изилдөө жүргүзүүгө, бири-биринин пикирин сыйлоого жана жоопкерчиликтүү чечим кабыл алууга тарбияланышат.

Көрсөткүчтөр: Математикалык билимдердин турмуштук кырдаалдарда (курулуш, дизайн, пландоо) маанилүүлүгүн сезип, сабакка болгон кызыгуусу жана ишеними пайда болсо.

  • Сабактын тиби: Жаңы билимди өздөштүрүү сабагы.
  • Сабактын форматы: STEAM-практикум (Изилдөө сабагы).
  • Жабдылышы: «Алгебралык конструктор» топтомдору (жагы х ка барабар болгон чоң квадраттар,  тик бурчтуктар жана  бирдик болгон кичине квадрат плиткалары)

САБАКТЫН ЖҮРҮШҮ:

  1. Уюштуруу: (5 мүнөт)

Саламдашуу, «Математикалык пазлдардын» жардамы менен окуучуларды «Комуз», «Боз үй», «Көөкөр» топторуна бөлүү. Үй тапшырмасы слайд аркылуу өз ара текшерилет. Мээге чабуул жасоодо «Тамырларын тап» оюну ойнотулат.

  1. Кызыгууну ойготуу (STEAM-кырдаал) (5 мүнөт)

Мугалим: «Балдар, Конфуций айткандай: “Мага айтып берсеңиз — унутуп калам, жазып көрсөтсөңүз — эстеп калам, ал эми өзүм кол менен жасасам — өмүр бою түшүнөм”. Бүгүн биз кургак формулаларды кол менен кармап, фигурага айлантабыз!

Маселе: Мектеп бакчасына аянты Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясы  болгон гүлзар жасайбыз. Тосмо сатып алуу үчүн анын узундугун жана туурасын кантип табабыз? Бул бүтүн туюнтманы узуну менен туурасынын көбөйтүндүсү түрүндө кантип көбөйтүүчүлөргө ажыратабыз?»

Изилдөө: Геометриялык конструктор (10 мүнөт)

Ар бир топко картон плиткалар берилет. Тапшырма: бөлүктөрдөн боштуксуз бир бүтүн тик бурчтук куруу.

Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясы

Математикалык далилдөө (10 мүнөт)

Мугалим доскага аналитикалык формуланы киргизет:

Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясы

STEAM-Кейстер менен иштөө (10 мүнөт)

Топтор улуттук жана турмуштук кырдаалдагы маселелерди конструктор жана формула менен чечишет:

Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясы

Китептен №632 мисалдар өз алдынча чыгарылат.

Санариптик баалоо жана рефлексия (5 мүнөт)

Окуучулар уюлдук телефондору аркылуу «Санарип кампа» платформасында онлайн тест аткарышат (stem.edu.gov.kg).

Рефлексия: 1. Мага эң кызыктуу болгону… 2. Дагы эмнени үйрөнгүм келет?

Үй тапшырмасы: Деңгээлге жараша дифференциацияланып берилет (№634 же №635, №636).

Жыйынтыктоо. Упайлар боюнча «Эң билимдүү», «Эң ынтымактуу», «Эң чыгармачыл» топтор аныкталат.

Мугалим: «Бүгүн ката кетирген окуучу — эң тажрыйбалуу окуучу. Анткени ал катасы аркылуу туура жолду тапты. Ар бириңер өзүңөрдүн “билим гүлзарыңарды” тиктиңер!»

Квадраттык үч мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда алгебра менен геометриянын интеграциясыАбдирайимова Каныкей, Бишкек шаарындагы Ленин районунун

№50 жалпы  билим берүү мектебинин математика мугалими

Бөлүшүү