ЭНЕРГИЯНЫН ТУРМУШ-ТИРИЧИЛИКТЕ ПАЙДАЛАНЫЛЫШЫ
- 31.03.2026
- 0

Класс: 7-класс (физика)
Метод: 3С + 1Е модели (Суроо – Сыноо – Системалаштыруу + Экологиялык байланыш)
Убактысы: 45 мүнөт
Сабактын максаттары:
- Энергия жана анын түрлөрүн түшүнүшөт.
- Турмуш-тиричиликте энергиянын колдонулушуна мисал келтирет.
- Энергия булактарын айырмалайт.
- Энергияны үнөмдөө жана экологиялык жоопкерчилик жөнүндө ой жүгүртөт.
- Сабактын жүрүшү (3С + 1Е модели)
- С1 – Суроо (Кызыктыруу жана проблемалык суроо) – 10 мүнөт
- Мугалимдин иш-аракети:
Суроо:
- Үйүңөрдө энергия кайсы максатта колдонулат?
- Электр жарыгы жок болсо жашооңор кандай өзгөрөт?
- Кыска видеоролик же сүрөт көрсөтүү (электр станциясы, күн панели, үй тиричилиги).
- Окуучулардын иш-аракети:
- Ойлорун эркин айтышат.
- Турмуштан мисал келтиришет (жарык, муздаткыч, телефон кубаттоо, тамак бышыруу).
- Жыйынтык:
- Энергия – бул жумуш аткаруу жөндөмдүүлүгү экендиги айтылат.
- II. С2 – Сыноо (Изилдөө, практикалык иш) – 15 мүнөт
- Топтук иш:
- Окуучулар 3 топко бөлүнөт.
- 1-топ: Үй тиричилигинде колдонулган электр приборлорунун пайдаланылышын аныктоо.
2-топ: Жылуулук энергиясынын колдонулушу (газ плитасы, меш).
3-топ: Кыймыл энергиясы (унаа, велосипед, адамдын кыймылы). - Практикалык тапшырма:
- Приборлорду энергия түрүнө жараша классификациялоо.
- Кайсынысы көбүрөөк энергия керектээрин талдоо.
- Жыйынтык суроо:
- Энергия кайдан алынат?
(Суу электр станциясы, шамал, күн, отун ж.б.)
III. С3 – Системалаштыруу (Жыйынтыктоо) – 10 мүнөт
- Мугалим:
- Энергиянын түрлөрүн таблицага түшүрөт:
| Энергия түрү | Мисал | Үйдү жарыктандыруу |
| Электр энергиясы | Лампа | Тамак бышыруу |
| Жылуулук энергиясы | Меш | Жүк ташуу |
| Кыймыл энергиясы | Унаа | Үйдү жарыктандыруу |
- +1Е – Экологиялык байланыш (Тарбиялык аспект) – 7 мүнөт
Талкуу:
- Энергияны ашыкча колдонуу эмнеге алып келет?
- Айлана-чөйрөгө кандай таасир берет?
Мисал катары:
- Токтогул ГЭСи – электр энергиясын өндүрүү
- Камбар-Ата ГЭС-1 – ири энергетикалык долбоор
Жыйынтык:
- Электрди үнөмдөө
- Энергияны туура пайдалануу
- Табиятты коргоо
Баалоо:
- Топтук ишке активдүүлүгү
- Суроолорго жооп берүү
- Практикалык тапшырманы туура аткаруу
Үй тапшырмасы:
“Менин үй-бүлөмдө энергия кантип колдонулат?” темасында кыска эссе жазуу (5–7 сүйлөм)
Кычан Жакыпов атындагы №8 жалпы билим берүү мектеби,
Физика мугалими Жукалаева Н.Т.
Балыкчы шаары
Бөлүшүү
Комментарийлер