КЕСИПТИК ОКУУ ЖАЙЛАРДЫН СТИПЕНДИЯЛАРЫ ЖОГОРУЛАДЫ

Кыргыз Республикасында мамлекеттик кесиптик башталгыч, орто жана жогорку билим берүү уюмдарында билим алган студенттердин социалдык абалын жакшыртуу максатында маанилүү чечим кабыл алынды. Президент Садыр Жапаров кол койгон жарлыкка ылайык, 2027-жылдын 1-сентябрынан тартып студенттерге төлөнүүчү стипендиялар жогорулатылат.

Бул демилгенүн негизги максаты — билим алуучуларды социалдык жактан колдоо жана аларды материалдык жактан дем берүү болуп саналат. Аталган колдоо чарасы жогорку окуу жайынан кийинки кесиптик билим берүү программаларын өздөштүрүп жаткан жарандарды да камтыйт. Эми алдыдагы чечимдин практикалык натыйжасы жаңы төлөмдөрдүн өлчөмүнө, бюджеттик камсыздоого жана студенттердин реалдуу муктаждыктарына канчалык жооп берерине жараша болот.

Бул кадамды жөн гана стипендиянын көлөмүн көбөйтүүгө байланышкан чечим катары эмес, кесиптик билим берүүнү колдоо мамлекеттик саясатынын ажырагыс бөлүгү катары кароо зарыл. Себеби студенттердин материалдык абалы билим алуунун жеткиликтүүлүгүнө, окуусун ийгиликтүү улантуу мүмкүнчүлүгүнө жана келечектеги адистердин кесиптик даярдыгына түздөн-түз таасир этет.

Студенттер үчүн стипендиянын мааниси

Стипендия — студенттин күнүмдүк чыгымдарынын бир бөлүгүн жабууга көмөктөшүүчү каражат. Аны жол киреге, тамак-ашка, окуу материалдарына жана башка зарыл муктаждыктарга жумшоого болот. Айрыкча үй-бүлөсүнүн кирешеси чектелүү же башка аймактан келип окуган жаштар үчүн мындай материалдык колдоонун мааниси өтө чоң.

Кесиптик билим берүү да көңүл борборунда

Жарлык башталгыч, орто жана жогорку кесиптик билим берүү уюмдарынын студенттерин камтыйт. Бул колдоо бир гана университеттер менен чектелбестен, өлкөгө зарыл болгон жумушчу кадрларды, техникалык адистерди жана жогорку квалификациялуу кесип ээлерин даярдаган бардык деңгээлдеги окуу жайларына жайылтыларын билдирет.

Ошол эле учурда стипендияны көбөйтүү өз алдынча бардык маселени чечпейт. Окуу жайлардагы материалдык-техникалык база, окутуунун сапаты, өндүрүштүк практика жана бүтүрүүчүлөрдүн жумушка орношуу мүмкүнчүлүктөрү да бирдей мааниге ээ. Материалдык колдоо ушул багыттагы чаралар менен айкалышканда гана кесиптик билим берүүнүн жалпы натыйжалуулугуна олуттуу салым кошо алат.

Каржылоо жана аткаруу маселеси

Жарлыкты ишке ашыруу үчүн Министрлер Кабинетине тиешелүү чараларды көрүү жана зарыл бюджеттик каражаттарды 2027-жылга республикалык бюджеттин долбоорунда, ошондой эле 2028–2029-жылдардын пландык мезгилинде караштыруу тапшырылды.

Бул чечимди ишке ашыруу бюджеттик пландоо менен тыгыз байланышта. Министрлер Кабинети стипендияларды жогорулатууга керектүү каражаттарды республикалык бюджетте караштырып, төлөмдөрдүн үзгүлтүксүз жүргүзүлүшүн камсыздайт. Ал эми стипендиянын жаңы өлчөмдөрү жана каржылоо тартиби тууралуу расмий маалыматтын жарыяланышы студенттерге алдыдагы өзгөрүүлөрдү так билүүгө жана өз чыгымдарын пландаштырууга шарт түзөт.

Жарлыктын аткарылышы көзөмөлгө алынат

Жаңы документтин кабыл алынышы менен Президенттин 2005-жылдын 19-январындагы тиешелүү жарлыгы күчүн жоготту деп таанылды. Ал эми жаңы документтин аткарылышын контролдоо Президенттин Администрациясынын тиешелүү башкармалыгына жүктөлдү.

Документ расмий жарыялангандан жети күн өткөн соң күчүнө кирет, ал эми стипендиялардын жогорулатылган өлчөмдөрү 2027-жылдын 1-сентябрынан тартып колдонула баштайт. Бул мөөнөттөр жаңы тартипти ишке ашырууга даярдык көрүүгө мүмкүнчүлүк берет. Алдыдагы мезгилде стипендиялык колдоонун камтуусун жана студенттердин билим алуусуна кошкон салымын баалоо чечимдин натыйжаларын аныктоого жана жаштарды колдоо механизмдерин мындан ары өркүндөтүүгө өбөлгө түзөт.

Жыйынтыктап айтканда, стипендияларды жогорулатуу — студенттерди социалдык жактан колдоого жана кесиптик билим алууга шарт түзүүгө багытталган маанилүү кадам. Жаңы төлөмдөрдүн ишке кириши жаштардын материалдык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтип, алардын билим алуусуна жана келечектеги кесиптик өнүгүүсүнө кошумча дем берет.

Мадина КУРБАНОВА, «Кут Билим»