КЕЛЕЧЕК БҮГҮН ИНФОРМАТИКА САБАГЫНДА БАШТАЛАТ

  • 30.09.2026

Билим берүү өзгөргөн сайын мугалимдин ролу да өзгөрөт. Ал эми санариптик доордо информатика мугалими — технологияны үйрөткөн гана адис эмес, билимди турмушка айландырууга жол көрсөткөн устат.

Бүгүнкү күндө дүйнө тездик менен өзгөрүп жатат. Санариптик технологиялар жашообуздун дээрлик бардык тармагына кирип, билим берүү системасына да жаңы талаптарды коюуда. Жасалма интеллект, санариптик платформалар, программалоо, маалыматтык технологиялар — мунун баары окуучунун билим алуу мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүдө.

Мындай шартта билим берүүнү санариптик трансформациялоо — заман талабы гана эмес, билим берүүнүн сапатын жогорулатуунун маанилүү багыттарынын бири.

Ал эми бул процессте информатика предметинин орду өзгөчө.

Анткени информатика — санариптик дүйнөнү түшүнүүгө гана эмес, аны түзүүгө, өзгөртүүгө жана практикалык маселелерди чечүүдө колдонууга үйрөтүүчү предмет.

Ошондуктан бүгүнкү күндө информатиканы окутууда билимди жаттатууга эмес, аны практикада колдонууга багытталган мамилени күчөтүү маанилүү деп эсептейм.

Менин педагогикалык түшүнүгүмдө информатика сабагынын негизги максаты — окуучуга даяр маалымат берүү эмес, ошол билимди реалдуу турмушта колдоно алган инсанды калыптандыруу.

Информатика — теориядан практикага карай жол

Информатика сабагында окуучу компьютердин түзүлүшүн же программалоонун эрежелерин гана билип коюшу жетишсиз.

Эң маанилүүсү — ал алган билимин кайда жана кантип колдоно аларын түшүнүшү керек.

Мисалы, окуучу электрондук таблицаны үйрөнсө, аны жөн гана функцияларды жаттоо үчүн эмес, үй-бүлөлүк бюджетти эсептөөдө, маалыматтарды талдоодо же чакан долбоор түзүүдө колдоно алса, анда билим практикалык мааниге ээ болот.

Программалоону үйрөнгөн окуучу даяр кодду көчүрүп жазбастан, өзүнүн жөнөкөй программасын түзүүгө аракет кылса — анда ал билимди иш жүзүндө колдонуп жатат.

Маалымат издеген окуучу интернеттен биринчи чыккан жоопко ишенбестен, маалыматты салыштырып, талдап, анын ишенимдүүлүгүн баалай алса — анда санариптик сабаттуулук калыптанып жатат.

Демек, информатиканы практикага багыттап окутуу — билимди турмуш менен байланыштыруунун натыйжалуу жолу.

 

Практика — билимдин чыныгы көрсөткүчү

Билим берүүнү санариптик трансформациялоо шартында информатиканы окутуунун мазмуну да, методдору да жаңыланып турушу керек.

Бул багытта информатиканы практикага багыттап окутуу технологиясын өркүндөтүү өзгөчө маанилүү.

Анткени бүгүнкү окуучу технологияны жөн гана керектөөчү эмес, аны жаратуучу жана өзгөртүүчү деңгээлге жетиши керек.

Ошондуктан сабакта долбоордук иштерди, практикалык тапшырмаларды, көйгөйлүү кырдаалдарды, изилдөө иштерин, программалоо боюнча чакан долбоорлорду, санариптик ресурстарды жана жасалма интеллект менен жоопкерчиликтүү иштөөнү кеңири колдонуу зарыл.

Мындай ыкма окуучунун сабакка болгон кызыгуусун арттыруу менен бирге, анын өз алдынча иштөөсүнө, чыгармачыл ой жүгүртүүсүнө жана практикалык компетенцияларынын өнүгүшүнө шарт түзөт.

Технологияны колдонуу эмес, технология аркылуу жаратуу

Бүгүн баланын колунда телефон бар. Интернет бар. Социалдык тармактар бар. Оюндар бар. Жасалма интеллект бар.

Ошондуктан мугалимдин милдети баланы технологиядан алыстатуу эмес.

Тескерисинче, технологияны билим алуунун, чыгармачылыктын жана өзүн өнүктүрүүнүн куралына айландырууга үйрөтүү.

Окуучу интернеттен маалымат таба алат. Бирок аны талдай алабы?

Жасалма интеллекттен жооп ала алат. Бирок ошол жоопту текшерип, туура жыйынтык чыгара алабы?

Даяр программаны колдоно алат. Бирок өзүнүн идеясын программага айландыра алабы?

Мына ушул суроолор бүгүнкү информатика сабагынын алдында турган маанилүү милдеттердин бири.

Мугалим да санариптик өзгөрүүнүн катышуучусу

Санариптик трансформация мугалимден да тынымсыз изденүүнү талап кылат.

Информатика мугалими өзү жаңы технологияларды үйрөнүп, аларды сабактын максатына ылайык туура тандай билиши керек.

Анткени технология — максат эмес.

Технология — билим берүүнүн сапатын жогорулатууга кызмат кылган каражат.

Ошондуктан мугалимдин чеберчилиги колдонулган технологиялардын саны менен эмес, ошол технологиялардын окуучунун билимине, ой жүгүртүүсүнө жана практикалык жөндөмүнө тийгизген таасири менен өлчөнүшү керек.

Окуучу — даяр билимдин керектөөчүсү эмес

Мен үчүн жакшы информатика сабагы — мугалим көп сүйлөп, окуучу көп угуп отурган сабак эмес.

Жакшы сабакта окуучу изденет, аракет кылат, ката кетирет, кайра оңдойт, суроо берет, чечим издейт жана жыйынтык чыгарат.

Кээде бир сап код иштебей калат.

Окуучу кайра аракет кылат.

Ката издей баштайт.

Бир нече жолду сынап көрөт.

Акыры маселени өзү чечет.

Ошол учурда ал программалоону гана үйрөнбөйт.

Ал сабырдуулукту, логикалык ой жүгүртүүнү, көйгөйдү чечүүнү жана өзүнө ишенүүнү үйрөнөт.

Мына ушул — практикага багытталган окутуунун мааниси.

Биз балдарды белгисиз келечекке даярдап жатабыз

Бүгүн биз келечекте кайсы технологиялар пайда болорун так билбейбиз.

Кайсы кесиптер өзгөрөрүн да билбейбиз.

Бирок келечекте өз алдынча үйрөнө алган, маалыматты талдай алган, технологияны туура пайдалана алган жана жаңы шарттарга ыңгайлаша алган адамдар керек болору анык.

Ошондуктан бүгүнкү информатика сабагы — эртеңки күнгө даярдык.

Бүгүнкү чакан долбоор — эртеңки чоң идеянын башаты болушу мүмкүн.

Бүгүнкү программалоого болгон кызыгуу — келечектеги кесиптин пайдубалы болушу мүмкүн.

Ал эми бүгүнкү мугалимдин берген багыты — окуучунун келечектеги жолуна таасир этиши мүмкүн.

Келечек бүгүн башталат

Билим берүүнү санариптик трансформациялоо — компьютерлерди көбөйтүү же жаңы программаларды колдонуу менен гана чектелбейт.

Бул — окутуунун мазмунун, усулдарын жана мугалим менен окуучунун өз ара аракеттенүүсүн жаңы талаптарга ылайык өзгөртүү процесси.

Ал эми бул өзгөрүүдө информатика мугалиминин жоопкерчилиги чоң.

Биз окуучуга технологияны гана үйрөтпөйбүз.

Биз ага технология менен ойлонууга, жаратууга, изденүүгө жана маселелерди чечүүгө жол көрсөтөбүз.

Ошондуктан билим берүүнү санариптик трансформациялоо шартында информатиканы практикага багыттап окутуу технологиясын өркүндөтүү — учурдун маанилүү педагогикалык милдеттеринин бири.

Анткени бүгүнкү окуучу — эртеңки санариптик коомдун жаратуучусу.

Ал эми ошол келечекке даярдык — бүгүн мектептен, бүгүнкү сабактан, бүгүнкү мугалимден башталат.

Келечек кайсы бир алыскы күндө эмес.
Келечек бүгүн информатика сабагында башталат.

Нурланбекова Мимоза Нурланбековна
Чүй облусунун Сокулук районундагы Военно-Антоновка ЖББМнин информатика мугалими

 

 

Бөлүшүү