Кадамжайдагы мугалимдер өзгөрүүдөн коркпойт, өнүгүүгө умтулат

Кыргызстандан билим берүү заманбап жаңыланган улуттук моделге көчүрүүнүн биринчи жылынын жыйынтыгы чыгарылып жатканда, райондук усулдук борборлор дагы өздөрүнүн тажрыйбасын бөлүшүудө. Кадамжай районундагы жаңыланган стандарттар боюнча окутуунун негизги жетишкендиктери катары  мугалимдерде чыгармачылык мамиленин өсүшү,  функционалдык сабаттуулуктун калыптанышы жана сабактар мурдагыдай мугалим борборлуу эмес, окуучу активдүү катышкан заманбап форматка өткөнү айтылууда.

Бүгүнкү күндө Кыргызстандын билим берүү системасы тарыхый өзгөрүүлөрдүн жаңы этабында баратат. 12 жылдык билим берүү моделине өтүү — бул жөн гана окуу мөөнөтүн узартуу эмес, бул баланын дүйнө таанымын өзгөрткөн, мугалимдин кесиптик деңгээлин жаңы баскычка көтөргөн чоң реформалык кадам. Ушул өзгөрүүлөрдүн алкагында Кадамжай районунда табигый илимдер багыты боюнча дүйнөлүк тажрыйба менен байытылган улуттук жаңы моделге көчүү боюнча масштабдуу иштер жүргүзүлдү.

Бул иш — жөн гана долбоор эмес, бул келечек үчүн жасалган инвестиция, жаңы муундун сапаттуу билим алуусуна багытталган аракет болду.

Иштин жүрүшү жана масштабы

2025–2026-окуу жылынын август айынан тартып райондун бардык аймактарынан жалпы 270 мугалим тартылып, алар 9 топко бөлүнүп, этап-этабы менен системалуу окутуулар уюштурулду. Окутуулар офлайн жана онлайн форматтарын айкалыштыруу аркылуу өткөрүлүп, мугалимдердин теориялык жана практикалык даярдыгын чыңдоого өзгөчө көңүл бурулду.

Бул процесстин негизги өзгөчөлүгү — мугалимдерди жөн гана жаңы программа менен тааныштыруу эмес, алардын окутуу философиясын өзгөртүү болду. Ар бир сабакта окуучунун изилдөөчүлүк жөндөмүн өнүктүрүү, сынчыл ой жүгүртүүсүн калыптандыруу жана функционалдык сабаттуулугун арттыруу негизги максат катары каралды.

Кыйынчылыктар жана аларды жеңүү

Ар бир чоң өзгөрүү өзүнүн сыноосу менен коштолот. Биздин жолдо дагы бир топ кыйынчылыктар кездешти.

Биринчи кезекте — психологиялык адаптация маселеси болду. Көп жылдык тажрыйбасы бар мугалимдер үчүн көнүмүш окутуу усулдарынан баш тартып, жаңызаманбап  методикасына өтүү оңой болгон жок. Баштапкы этаптарда түшүнбөстүктөр, кооптонуулар жана ишенимсиздик дагы байкалды.

Экинчи олуттуу көйгөй — техникалык камсыздоо маселеси болду. Окуу китептеринин жана жумушчу дептерлердин электрондук форматта гана болушу мугалимдерге да, окуучуларга да ыңгайсыздык жаратты. Айрым мектептерде техникалык мүмкүнчүлүктөрдүн чектелиши дагы ишке өз таасирин тийгизди.

Бирок эң негизгиси — биз бул кыйынчылыктарды биримдик, өз ара колдоо жана үзгүлтүксүз аракет аркылуу жеңе алдык. Убакыттын өтүшү менен сапаттуу басма китептер жеткирилип, мугалимдер жаңы форматка толук көнүп, иш туруктуу нукка түштү.

Негизги жетишкендиктер жана реалдуу натыйжалар

Апрель айында өткөрүлгөн райондук семинар бул эмгектин чыныгы жыйынтыгын ачык көрсөтүп берди. Мугалимдердин сабактарына жүргүзүлгөн байкоолор төмөнкүдөй маанилүү өзгөрүүлөрдү көрсөттү:

* Чыгармачылык мамиленин өсүшү. Мугалимдер даяр шаблон менен чектелбестен, программаны өзүнүн чыгармачылыгы менен байытып, эркин жана ишенимдүү колдоно башташты.

* Функционалдык сабаттуулуктун калыптанышы. Сабактарда окуучулардын өз алдынча ой жүгүртүүсүнө, талдоо жүргүзүүсүнө жана изилдөөчүлүк жөндөмүнө өзгөчө басым жасалды.

* Окутуунун сапатынын өзгөрүшү. Сабактар мурдагыдай мугалим борборлуу эмес, окуучу активдүү катышкан заманбап форматка өттү.

* 12 жылдык билим берүүгө даярдык. 270 мугалим жаңы программаны өздөштүрүү менен бирге, өлкөдө жүрүп жаткан билим берүү реформасына толук даяр экенин иш жүзүндө далилдеди.

Кыйынчылык тажрыйбага айланды

Мен үчүн бул процесс жөн гана кызматтык милдет эмес, жүрөк менен жасалган чоң жоопкерчилик болду. Ар бир мугалимдин өзгөрүүгө болгон аракети, ар бир окуучунун жаңыча ой жүгүртүүгө умтулуусу мага чоң дем берди.

Бүгүн дүйнө тездик менен өзгөрүп жатат. Эгер биз балдарыбызга эски усул менен билим бере берсек, анда келечекке даяр муунду тарбиялай албайбыз. Ошондуктан заманбап билим берүү ыкмаларын өздөштүрүү — учурдун талабы.

Кадамжай районунун мугалимдери өзгөрүүдөн коркпой, тескерисинче аны мүмкүнчүлүк катары кабыл алганын сыймыктануу менен айта алам. Бул — жөн гана методикалык өзгөрүү эмес, бул мугалимдин ички трансформациясы.

Кадамжай районунда жүргүзүлгөн бул иштер билим берүү тармагындагы сапаттык секирик болуп калды. Кыйынчылыктар тажрыйбага, ал эми тажрыйба ийгиликке айланды. Биз бүгүн жөн гана жаңы программаны ишке киргизбестен, келечек муунга дүйнөлүк стандарттагы билим берүүнүн пайдубалын түптөдүк.

Мага ишенип, ар бир жаңычыл кадамды колдоп, бирге эмгектенген бардык кесиптештериме, мектеп жетекчилерине жана мугалимдерге терең ыраазычылык билдирем. Биргелешкен аракет менен гана билим берүүдө чоң өзгөрүү жарата аларыбызды дагы бир жолу далилдедик.

Кожонова Айзада, Кадамжай райондук билим берүү бөлүмүнүн усулдук борборунун башчысы