МЕКТЕПКЕ ЧЕЙИНКИ ОКУУ КУРАЛДАРЫН ТАЛДОО АЯКТАДЫ

Мектепке чейинки билим берүү материалдарын функционалдык талдоо боюнча үч күндүк тренинг жыйынтыкталды.

Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан мектепке чейинки билим берүүнүн сапатын жогорулатууга багытталган маанилүү тренинг өз ишин аяктады. Иш-чара «Smart-Ed» биргелешкен долбоорунун 2.1.1-компоненти («Балдарды өнүктүрүү борборлорунда жана бала бакчаларда окутууну колдоо үчүн санариптик жана басма форматтарындагы жаңы көп тилдүү өнүктүрүүчү материалдар») алкагында уюштурулду.

Агартуу министрлигинин мектепке чейинки билим берүү башкармалыгынын башчысы Нурзида Касымованын айтымында, бул демилге 2025-2029-жылдарга багытталган өнүктүрүү программасынын алкагында Ислам өнүктүрүү банкы, Билим берүү боюнча глобалдык өнөктөштүк (GPE) жана БУУнун Балдар фондунун (ЮНИСЕФ) колдоосу менен ишке ашырылууда.

Тренингдин негизги максаты жана каралган маселелер

Үч күн бою катышуучулар мектепке чейинки билим берүү тутумундагы колдонулуп жаткан окуу-өнүктүрүүчү материалдардын натыйжалуулугун жана алардын заманбап талаптарга жооп берүүсүн терең талдап чыгышты. Баалоо процесси негизинен төмөнкү укуктук жана методологиялык базаларга таянды:

• Мектепке чейинки билим берүүнүн ченемдик-укуктук базасы;
• Мамлекеттик билим берүү стандарты;
• 1 жаштан 6 жашка чейинки балдарды өнүктүрүү программасы.

Аналитикалык фокус: Анализдин башкы максаты — окуу материалдарынын баланын базалык компетенттүүлүктөрүн (социалдык, коммуникативдик, таанып-билүүчүлүк ж.б.) иш жүзүндө калыптандырууга канчалык деңгээлде салым кошо аларын аныктоо болду.

Практикалык иштердин негизги багыттары жана критерийлери

Практикалык иштердин жүрүшүндө окуу куралдарынын ар бир элементи (тапшырмалар, оюн кырдаалдары, иллюстрациялар, схемалар, практикалык аракеттер жана санариптик мазмун) төмөнкү жети негизги өңүттөн деталдуу талдап чыгылды:

• Функционалдуулук: Материалдардын практикада колдонууга ыңгайлуулугу жана коюлган билим берүү максаттарына төп келиши.
• Жаш өзгөчөлүгүнө ылайыктуулук: Мазмундун 1 жаштан 6 жашка чейинки балдардын кабыл алуу деңгээлине туура келиши.
• Инклюзивдүүлүк: Өзгөчө муктаждыктары бар балдарды кошо алганда, бардык наристелер үчүн маалыматтардын жеткиликтүү болушу.
• Гендердик сезимталдык: Стереотиптерден алыс, тең укуктуулукту жана теңчиликти чагылдырган заманбап мазмун.
• Көп тилдүүлүк: Балдардын эне тилин өнүктүрүү менен бирге, кошумча тилдерди өздөштүрүүсүнө шарт түзүү.
• STEAM ыкмасынын колдонулушу: Илим, технология, инженерия, искусство жана математика элементтеринин материалдарда айкалыштырылышы.
• Башталгыч билим берүү менен ырааттуу байланыш: Бала бакчадан мектепке өтүүдө билим берүү программаларынын үзгүлтүксүздүгүн (преемственность) сактоо.

Негизги жыйынтыктар жана кийинки кадамдар

Иш-чара жөн гана талкуу менен чектелбестен, конкреттүү практикалык натыйжаларга алып келди:

• Матрицаларды апробациялоо: Окуу материалдарын функционалдык талдоодон өткөрүүчү атайын баалоо матрицалары иш жүзүндө текшерилди.
• Бирдиктүү стандарт: Мектепке чейинки билим берүү куралдарынын сапатын баалоонун бирдиктүү критерийлери катышуучулар тарабынан макулдашылды.
• Мындан берки иш-план: Жумушчу топтун материалдарды мындан ары талдоо, иргеп алуу жана жаңылоо боюнча конкреттүү кадамдары менен милдеттери такталды.

Бул тренингдин жыйынтыгы өлкөдөгү бала бакчалардын жана балдарды өнүктүрүү борборлорунун заманбап, сапаттуу жана эл аралык стандарттарга жооп берген окуу куралдары менен камсыз болушуна бекем пайдубал түзмөкчү.

Айнагүл КАШЫБАЕВА, “Кут Билим”