МИЛЛИАРДДАГАН БЮДЖЕТ, ЭКИ ЭСЕЛЕНГЕН ОТПУСК АКЫСЫ ЖАНА АГАРТУУЧУЛАРДЫН КУБАНЫЧЫ

2026-жылдын жай айлары кыргызстандык мугалимдер үчүн өзгөчө кубанычтуу жаңылыктар менен башталды. Агартуу министри Догдуркүл Кендирбаева түз эфирде жана расмий жыйындарда билдиргендей, бул жылкы жайкы эмгек өргүүсү (отпуск) мугалимдердин чөнтөгүнө сезилерлик киреше алып келди.

Мунун башкы себеби – өлкөдө ишке ашкан ири айлык акы реформасы жана мамлекет тарабынан каражаттын өз убагында бөлүнүшү.

Бул жылы башталгыч класстардын жана предметтик мугалимдердин узартылган жайкы эмгек өргүүсү салтка ылайык 56 күн деп бекитилди.

• 14 миллиард сомдук колдоо: Каржы министрлиги мугалимдердин отпуск акысын кечиктирбей, толугу менен төлөп берүү үчүн казынадан 14 миллиард сом бөлдү. Агартуу министрлигинин адистери бул каражат ар бир педагогдун колуна өз убагында тиерин ишенимдүү түрдө айтышууда.
• Тоолуу аймактардагы өзгөчөлүк: Климаттык шарты катаал, жетүүгө кыйын болгон бийик тоолуу аймактарда иштеген мугалимдерге өзгөчө камкордук көрүлгөн. Аларга негизги 56 күндүк эс алуусуна кошумча дагы 12 күн Министрлер Кабинетинин токтомуна ылайык кошулду.

2026-жылдын 25-апрелинде кабыл алынган Министрлер Кабинетинин № 286 токтомуна ылайык, 1-апрелден тарта билим берүү кызматкерлеринин айлыгы орточо эки эсе (100%) жогорулаган.

Отпуск акысы акыркы үч айдын (март, апрель, май) орточо кирешесинин негизинде эсептелгендиктен, апрель жана май айларындагы жаңыланган жогорку маяналар акыркы суммага түз таасирин тийгизди. Эсептөөдө мугалимдин эмгек стажы, окуткан сааты жана кошумча жүктөмдөрү (замен сааттары) эске алынат. Жаңы жумушка орношкондордун отпуск акысы 57 миң сомдон башталса, тажрыйбалуу, кошумча сааттары бар адистердики 200 миң сомго чейин жетти.

Министрлик берген сандардын артында миңдеген мугалимдердин чыныгы кубанычы турат. Жалпысынан педагогдор каражаттардын өз убагында берилип жатканына жана бул жайкы эс алууну жакшы уюштурууга, ири чыгымдарды жабууга сонун мүмкүнчүлүк түзүп жатканына ыраазычылыктарын билдиришүүдө.

Мисалы: Талас облусу:

• Аймактагы 4 миңден ашуун мугалимдин минималдуу маянасы 45 миң сомго жетти.
• Мурда 30 миң сомго чейин алган мугалимдердин айлыктары азыр орточо 56-57 миң сомду түзүүдө.
• Жогорку айлык алгандардын эмгек өргүү акысы 100 миңден 150 миң сомго чейин барууда (рекорддук көрсөткүч – 144 миң сом).

Ал эми Нарын облусунда:

• Аймак боюнча 5391 педагог эмгектенет. Шарттары катаал аймактарда (мисалы, Кара-Кужур өрөөнүндө) айлыктарга 70% бийик тоолуу коэффициент кошулат.
• Тажрыйбалуу мугалимдердин бир айлык маянасы 100-113 миң сомго жетсе, эмгек өргүү акысы 166 миң сомдон ашкан.
• Бала бакчаларда кошумча жүктөм (замен) менен иштеген айрым тарбиячылардын отпуск акысы 200 миң сомго чейин көтөрүлгөн.

Мамлекеттин мындай колдоосу – жөн гана каржылык жардам эмес. Бул билим берүүнүн сапатын көтөрүүгө, мектептердеги кадр тартыштыгын биротоло жоюуга жана мугалимдин коомдогу кадыр-баркын кайтарууга багытталган стратегиялык кадам. Жаңы мектептердин курулушу жана заманбап усулдар менен катар, мугалимдин маанайынын көтөрүлүшү кыргыз билиминин келечегине жасалган эң чоң инвестиция болуп калмакчы.

Нурлан КЫДЫКОВ, “Кут Билим”