КЫЛЫМДЫК ТАРЫХ — КЕЛЕЧЕККЕ КАДАМ

Профессор А. Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейинин 100 жылдык мааракесине арналган доклад

Урматтуу ардагер мугалимдер, кадырлуу кесиптештер, ардактуу бүтүрүүчүлөр, ата-энелер жана бүгүнкү салтанаттын катышуучулары!

Бүгүн биз кыргыз билим берүү тарыхында өзгөчө орду бар, бир кылымдан бери билимдин шамын өчүрбөй, нечендеген муундарга жол көрсөткөн даңазалуу билим уябыздын 100 жылдык мааракесин белгилеп жатабыз.

Бул — жөн гана мектептин туулган күнү эмес. Бул — жүз жылдык эмгектин, үзүрлүү изденүүнүн, мугалимдердин мээнетинин, окуучулардын ийгиликтеринин жана келечекке болгон ишенимдин майрамы.

1926–2026-жылдар — билимге арналган бир кылымдык улуу жол!

I. Мектептин түптөлүшү жана тарыхый жолу

Профессор Айдаркан Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейинин тарыхы 1926-жылдын сентябрь айында башталган. Ошол жылы Фрунзе шаарында кыргыз башталгыч мектептеринин алгачкыларынын бири болгон «Таштак» мектеби уюштурулган. Алгачкы мектепте 67 окуучу билим алып, 6 педагог эмгектенген.

Ошол мезгилдеги чакан мектептин алдында чоң максат турган. Ал — элге билим берүү, сабаттуулукту жогорулатуу, жаш муунду тарбиялоо жана кыргыз элинин келечегине салым кошуу эле.

Жылдар өттү. Коом өзгөрдү, билим берүү системасы өнүктү. Мектеп да мезгилдин талабына жараша өсүп, өзгөрүп, жаңы баскычтарга көтөрүлдү. Чакан «Таштак» мектеби бара-бара билим берүүнүн алдыңкы салттарын калыптандырган, таланттуу жаштарды тарбиялаган, өлкөбүзгө белгилүү инсандарды берген билим ордосуна айланды.

Мектептин тарыхы — бул өлкөбүздүн билим берүү тарыхынын бир бөлүгү. Анын ар бир баскычы мугалимдердин талыкпаган эмгеги, окуучулардын изденүүсү жана коомдун билимге болгон умтулуусу менен байланыштуу.

II. №5 мектеп — билимдин жана тарбиянын ордосу

Эл арасында легендарлуу №5 мектеп деген ат менен таанылган бул билим уясы көптөгөн жылдар бою окуучуларга сапаттуу билим берүү жана татыктуу тарбия берүү багытында эмгектенип келди.

Мектептин башкы байлыгы — анын имараты же материалдык базасы гана эмес. Анын эң чоң байлыгы — мугалимдери, окуучулары, бүтүрүүчүлөрү жана кылымдарга улана турган баалуу салттары.

Бул жерде окуучулар сабак окуп гана тим болбостон, өз алдынча ой жүгүртүүгө, жоопкерчиликке, эмгекчилдикке, мекенчилдикке жана адамдык асыл сапаттарга үйрөнүштү.

Мектептин босогосун аттаган ар бир бала чоң дүйнөгө кадам таштап, өзүнүн келечегине жол ачты. Кимдир бирөө илимпоз, кимдир бирөө мугалим, кимдир бирөө дарыгер, инженер, мамлекеттик ишмер, чыгармачыл инсан болуп, өлкөнүн өнүгүшүнө салым кошту.

Мына ушунда мектептин чыныгы жетишкендиги жатат: адамды тарбиялоо, анын жөндөмүн ачуу жана коомго керектүү инсан кылып калыптандыруу.

III. Профессор Айдаркан Молдокуловдун ысымы — сыймык жана жоопкерчилик

2010-жылдын 5-октябрында мектепке көрүнүктүү окумуштуу, экономика илимдеринин доктору, профессор Айдаркан Молдокуловдун ысымы берилген.

Бул ысым мектептин тарыхында өзгөчө мааниге ээ. Анткени илимге, билимге жана агартууга өмүрүн арнаган инсандын ысымын алып жүрүү — чоң сыймык гана эмес, зор жоопкерчилик.

Айдаркан Молдокуловдун ысымы билимге умтулуунун, илимий изденүүнүн, эмгекчилдиктин жана мекенге кызмат кылуунун үлгүсү катары жаш муундарды шыктандырып келет.

2019-жылдын 4-мартында мектеп профессор Айдаркан Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейи болуп кайра аталган. Бул өзгөрүү билим берүүдө инновациялык багытты өнүктүрүүгө жана заманбап технологияларды колдонууга карай жасалган маанилүү кадамдардын бири болду.

Бүгүнкү мектеп-лицей өзүнүн тарыхый мурасын сактоо менен бирге, жаңы доордун талаптарына жооп берген билим берүү чөйрөсүн өнүктүрүүгө умтулууда.

IV. Мектептин сыймыгы — анын бүтүрүүчүлөрү

Ар бир мектептин тарыхын анын бүтүрүүчүлөрүнүн жетишкендиктери көркүнө чыгарат. Легендарлуу №5 мектеп да өлкөбүздүн коомдук, илимий, маданий жана саясий турмушунда из калтырган көптөгөн инсандарды тарбиялап чыгарган.

Алардын арасында кыргыз элинин сыймыгы болгон залкар актёр жана сүрөтчү Сүймөнкул Чокморов, көрүнүктүү мамлекеттик ишмер Медеткан Шеримкулов, профессор Айдаркан Молдокулов жана башка белгилүү инсандар бар.

Бул адамдардын өмүр жолу мектептин жаш муунга берген билими менен тарбиясынын маанисин көрсөтүп турат.

Алардын ийгиликтери бүгүнкү окуучуларга үлгү болуп, алдыга умтулууга, талыкпай эмгектенүүгө жана өз мекенине пайдалуу болууга үндөйт.

Мектептин ар бир бүтүрүүчүсү кайсы кесипти тандабасын, кайсы жерде эмгектенбесин, өзүнүн билим уясын унутпай, анын аброюн бийик сактоого аракет кылышы керек.

Анткени бүтүрүүчү — мектептин кечээки окуучусу гана эмес, анын бүгүнкү жүзү жана эртеңки тарыхы.

V. Мугалим — кылымдык тарыхтын жаратуучу

Мектептин жүз жылдык тарыхын мугалимдердин эмгегисиз элестетүү мүмкүн эмес. Ар бир доордо билимдин жарыгын чачып, окуучулардын жүрөгүнө үмүт жандырган, алардын жөндөмүн ачкан жана туура жол көрсөткөн мугалимдер болгон.

Мугалимдин эмгеги кээде дароо көрүнбөшү мүмкүн. Бирок анын берген билими, айткан акыл-насааты жана көрсөткөн үлгүсү окуучунун бүткүл өмүрүнө таасир этет.

Ушул мектепте ар кайсы жылдары эмгектенген ардагер мугалимдерге терең урмат-сыйыбызды билдиребиз. Алардын талыкпаган эмгеги, сабырдуулугу, кесипке берилгендиги жана окуучуларга болгон мээрими мектептин өнүгүшүнө чоң салым кошту.

Бүгүнкү мугалимдер жамааты ошол бай салттарды улантып, билим берүүнүн жаңы ыкмаларын өздөштүрүп, жаш муунду заман талабына ылайык тарбиялап келет.

Мугалимдин эмгеги — келечекке салынган эң баалуу инвестиция.

VI. Заманбап билим берүү жана инновациялык өнүгүү

XXI кылым — маалыматтын, технологиянын жана инновациянын кылымы. Бүгүнкү окуучу билимди жаттап алуу менен гана чектелбестен, аны турмушта колдоно билүүгө, сынчыл ой жүгүртүүгө, чыгармачылык менен иштөөгө жана жаңы чечимдерди табууга үйрөнүшү керек.

Ушул жагынан алганда, Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейинин алдына коюлган милдеттер өзгөчө маанилүү.

Заманбап билим берүү төмөнкү багыттарды камтыйт:

окуучулардын санариптик сабаттуулугун өнүктүрүү;

илимге жана изилдөө иштерине кызыгуусун арттыруу;

логикалык жана сынчыл ой жүгүртүүсүн калыптандыруу;

чыгармачылык жөндөмдөрүн жана лидерлик сапаттарын өнүктүрүү;

улуттук баалуулуктарды сактоо менен дүйнөлүк билим мейкиндигине чыгууга даярдоо;

жоопкерчиликтүү, мекенчил жана коомго пайдалуу инсанды тарбиялоо.

Инновация деген — жөн гана компьютер же заманбап жабдуу эмес. Инновация — жаңыча ой жүгүртүү, натыйжалуу окутуу, изденүү жана ар бир окуучунун мүмкүнчүлүгүн ачуу.

Ошондуктан мектептин келечеги — билимдин сапатын тынымсыз жогорулатууда, мугалимдердин кесиптик өнүгүүсүндө жана окуучулардын демилгелерин колдоодо.

VII. Жүз жылдык — өткөндү баалоо, келечекти куруу

Жүз жылдык маараке бизге өткөн жолубузду баалап, бүгүнкү жетишкендиктерибизди аңдап, келечекке жаңы максаттарды коюуга мүмкүнчүлүк берет.

Бул маараке — мектептин тарыхын жараткан муундарга таазим кылуу, ардагер мугалимдерди урматтоо, бүтүрүүчүлөр менен сыймыктануу жана азыркы окуучулардын келечегине ишеним артуу майрамы.

Биз өткөндүн баалуу мурасын сактоо менен гана чектелбестен, аны жаңы ийгиликтер менен толуктоого тийишпиз.

Алдыдагы жылдарда мектеп-лицейибиз билим берүүнүн сапаты боюнча жаңы бийиктиктерге жетип, илимге, технологияга жана чыгармачылыкка кызыккан таланттуу жаштарды тарбиялап, өлкөбүздүн өнүгүшүнө мындан ары да салым кошо берет деп ишенебиз.

Ар бир окуучу өзүнүн таланты менен ачылып, ар бир мугалимдин эмгеги бааланып, ар бир бүтүрүүчү өзүнүн мектеби менен сыймыктанган билим уясын сактоо — биздин жалпы милдетибиз.

Корутунду

Кылымдык тарыхы бар мектебибиздин 100 жылдык мааракеси кут болсун!

1926-жылы 67 окуучу жана 6 педагог менен башталган тарых бүгүн бүтүндөй муундарды бириктирген чоң билим берүү салтына айланды.

Бул тарыхта ар бир мугалимдин эмгеги, ар бир окуучунун аракети, ар бир бүтүрүүчүнүн ийгилиги жана ар бир ата-эненин ишеними бар.

Мектебибиздин даңкы арта берсин! Билимдин шамы өчпөсүн! Устаттардын эмгеги урматталып, окуучулардын кыялдары ишке ашсын!

Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейи мындан ары да билимдин, илимдин, жаңычылдыктын жана мекенчил тарбиянын алдыңкы ордосу болсун!

Жүз жылдык тарых — биздин сыймыгыбыз!

Бүгүнкү жетишкендик — биздин жоопкерчилигибиз!

Келечек муун — биздин үмүтүбүз!

Жашасын легендарлуу №5 мектеп!

Жашасын профессор Айдаркан Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейи!

Жүз жылдык мааракеңиздер кут болсун!

Кудайбергенова Жылдыз Корешовна,

Профессор А.Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейинин башталгыч классынын мугалими