МЕКТЕПТЕРДИН САНЫ ДАГЫ КӨБӨЙӨТ

Кыргыз Республикасында билим берүү тармагын өнүктүрүү, окуучулар үчүн заманбап жана коопсуз шарттарды түзүү мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири болуп саналат. Калктын өсүшү, ички миграциянын күчөшү жана шаарлардагы жаңы конуштардын көбөйүшү мектептерге болгон муктаждыкты арттырып, билим берүү инфраструктурасын кеңейтүүнү талап кылууда. Ушуга байланыштуу өлкөдө акыркы жылдары мектептердин жана бала бакчалардын санын көбөйтүү боюнча ири долбоорлор ишке ашырылууда.

Жаңы мектептер жана кошумча корпустар

Курулуш, архитектура жана турак-жай коммуналдык чарба министрлигинин маалыматына ылайык, үстүбүздөгү жылы Бишкек шаарында 20 мектептин курулушу башталды. Алардын сегизи толугу менен жаңы мектептер болсо, 12си иштеп жаткан билим берүү мекемелерине кошумча окуу корпустары катары курулууда.

Жаңы мектептер калк жыш жайгашкан аймактарда – Өскөн-Ордо, Ак-Ордо жаңы конуштарында, Кудайберген кичи районунда, ошондой эле көп жылдан бери мектепке муктаж болуп келген Дача-Су жана Достук айылдарында салынмакчы. Адистердин айтымында, бул мектептер пайдаланууга берилгенден кийин борбор калаадагы ашыкча жүктөлгөн мектептердин көйгөйү бир топ жеңилдеп, үч сменада окутууну азайтууга мүмкүнчүлүк түзүлөт.

Кыргыз Республикасынын Агартуу министрлиги 2025-жылга карата республикалык бюджеттин эсебинен 947 билим берүү мекемесин куруу боюнча сунушун КР Курулуш министрлигине жиберген. Министрликтин инфраструктура жана мамлекеттик сатып алуулар башкармалыгынын башкы адиси Венера Сапаркуловадан алынган маалыматка ылайык, бул тизмеден биринчи кезекте 135 объекттин курулушу каралган.

Жалпы пландын алкагында өлкө боюнча 380 жаңы мектеп жана кошумча окуу имараттары, спорт залдар, 432 бала бакча куруу пландалууда. Мындан тышкары, учурда иштеп жаткан 515 мектептин ичинен 152 билим берүү мекемесине кошумча окуу корпустарын куруу сунушталган. Бул өзгөчө айыл аймактарындагы жана калк тыгыз жайгашкан шаар четиндеги мектептер үчүн маанилүү.

2025-жылдын жыйынтыгы: курулуш жана оңдоп-түзөө иштери

Министрликтин маалыматына ылайык, 2025-жылдын жыйынтыгы менен республикалык бюджеттин эсебинен 134 билим берүү мекемесинин курулушу аяктаган. Алардын ичинен 60 мектеп жана 28 бала бакча толук бүткөрүлүп, пайдаланууга берилди.

Мындан тышкары, 41 мектепте жана беш бала бакчада капиталдык оңдоп-түзөө иштери жүргүзүлүп, имараттардын коопсуздугу жана санитардык шарттары жакшыртылды. Ошондой эле 16 мектеп жана 13 бала бакчанын курулушу өнүктүрүү фонддорунун, жергиликтүү бюджеттердин жана демөөрчүлөрдүн каражаттарынын эсебинен каржыланган.

Эл аралык кызматташтык жана биргелешкен долбоорлор

Билим берүү тармагында эл аралык кызматташтыкты кеңейтүү да маанилүү багыттардын бири болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Агартуу министрлиги Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жана Россия Федерациясынын Өкмөтү менен түзүлгөн орус тилинде окутуучу биргелешкен жалпы билим берүү уюмдарын куруу боюнча макулдашууларды ишке ашырууда.

Учурда бул мектептер үчүн каралган бардык жер тилкелери боюнча документтик жол-жоболор толугу менен бүткөрүлүп, алар Евразиялык стабилдештирүү жана өнүктүрүү фондуна өткөрүлүп берилген. Бул долбоорлор билим берүүнүн мазмунун диверсификациялоого жана ата-энелер үчүн тандоо мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүгө шарт түзөт.

Материалдык-техникалык базаны чыңдоо — негизги багыттардын бири

Жаңы мектептерди куруу менен катар, иштеп жаткан билим берүү мекемелеринин материалдык-техникалык базасын жаңыртуу да өзгөчө көңүл бурууну талап кылат. 2025-жылы 57 млн 828 миң сом суммасына контракт түзүлүп, 120 мектепке 357 класс-комплект бөлүштүрүлгөн. Бул бөлүштүрүү райондук жана шаардык билим берүү бөлүмдөрүнүн сунуштарынын негизинде, эмерекке муктаж болгон мектептерди эске алуу менен жүргүзүлгөн.

Мындан тышкары, 47 млн 447 миң сомго 143 мектеп үчүн 724 даана компьютердик техника сатып алынып, өлкөнүн бардык аймактарына таратылган. Бул чаралар санариптик билим берүүнү өнүктүрүүгө, окуучулардын жана мугалимдердин заманбап технологияларды колдонуу мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүгө багытталган.

Инвестициялар жана келечекке багытталган долбоорлор

2025-жылы билим берүү тармагына багытталган бир катар ири эл аралык келишимдерге кол коюлду. Алардын катарында Ислам өнүктүрүү банкы, Эл аралык өнүктүрүү ассоциациясы жана Азия өнүктүрүү банкы менен түзүлгөн макулдашуулар бар.

Бул долбоорлор инклюзивдүү билим берүүнү жакшыртууга, мектептик жана башталгыч кесиптик билим берүүнү трансформациялоого, ошондой эле билим берүүнүн сапатын жогорулатууга багытталган. Адистердин пикиринде, аталган инвестициялар узак мөөнөттүү перспективада өлкөнүн адамдык капиталын өнүктүрүүгө чоң салым кошот.

Жыйынтыктап айтканда, Кыргызстанда мектептердин жана бала бакчалардын саны жылдан жылга көбөйүп, билим берүү инфраструктурасы системалуу түрдө кеңейүүдө. Жаңы курулуштар, эл аралык инвестициялар жана материалдык-техникалык базаны чыңдоо боюнча көрүлүп жаткан чаралар билим берүүнүн жеткиликтүүлүгүн жана сапатын жогорулатууга багытталган. Бул өз кезегинде келечек муун үчүн бекем пайдубал түзүп, өлкөнүн социалдык-экономикалык өнүгүүсүнө оң таасирин тийгизет.

Айнагүл КАШЫБАЕВА,

“Кут Билим”