МАТЕМАТИКА: ФУНКЦИЯЛАР

  • 05.03.2026
  • 0
МАТЕМАТИКА: ФУНКЦИЯЛАР

Мектеп: №10 А. Мадалиев атындагы негизги жалпы билим берүү мектеби

Класс: 7-класс

Предмет: Математика

Мугалим: Замирбек кызы Тахмина

Жайгашкан жери: Гүлчө шаары, Курманжан датка айылы

  1. Сабактын максаттары жана күтүлүүчү натыйжалар

Сабактын максаты:

  • Окуучулар функция түшүнүгүн билишет
  • Функцияны формула, таблица жана жуп сандар аркылуу түшүндүрө алышат
  • Жөнөкөй функцияларга мисал келтире алышат

Күтүлүүчү натыйжалар:

  • Окуучу функциянын аныктамасын так айтып бере алат
  • Берилген таблица же формула боюнча көз карандылыктын функция экенин аныктай алат
  1. Сабактын уюштуруу мүнөздөмөсү
  • Сабактын тиби: Жаңы билимди өздөштүрүү (5Е модели)
  • Колдонулган методдор: «Мээге чабуул», жуптарда иштөө, мисалдар менен иштөө
  • Керектүү каражаттар: Доска, проектор, маркер, таратылуучу материалдар (таблицалар, графиктер), окуу китеби
  1. Сабактын жүрүшү (5Е модели боюнча)
  2. (Кызыктыруу, Сабакка тартуу) – 5-7 мүнөт

Максаты: Окуучулардын көңүлүн топтоо жана жаңы темага кызыгуусун арттыруу

  • Мээге чабуул: Мугалим турмуштук суроолорду берет: «Эгер 1 дептер 20 сом болсо, 3 дептер канча сом болот?» же «Дептердин саны өзгөрсө баа кандай өзгөрөт?»
  • Турмуштук мисалдар: Унаанын жүрүү убактысы менен аралыктын, товардын баасы менен санынын, айлык акы менен иштеген сааттын ортосундагы байланыштар талкууланат
  • Киришүү: Мугалим бул математикалык көз карандылык «Функция» деп аталарын жарыялайт
  1. (Изилдөө, Өз алдынча аракеттенүү) – 10-12 мүнөт

Максаты: Окуучуларга жаңы түшүнүктөрдүн негиздерин өз алдынча табууга шарт түзүү

  • Таблица менен иштөө: Окуучуларга x тин (1, 2, 3, 4) жана y тин (2, 4, 6, 8) маанилери берилип, алардын байланышы изилденет
х1234
у2468

 

  • Суроолор: 1. x өзгөрсө y кандай өзгөрөт?
  1. y дайыма x ке көз карандыбы?
  • Жуптарда иштөө: Ар бир жупка y = 3x – 1  формуласы берилип, топтук талкуу жана байкоо жүргүзүлөт

III. (Түшүндүрүү, Билимди системалаштыруу) – 15-18 мүнөт

Максаты: Функциянын так аныктамасын жана терминологиясын киргизүү

  • Аныктама: Эгерде X  көптүгүнөн алынган ар бир x маанисине Y  көптүгүнөн алынган жалгыз  y мааниси туура келсе, анда бул функционалдык көз карандылык же функция деп аталат
  • Терминдер: x  — көз каранды эмес өзгөрмө (аргумент), y — көз каранды өзгөрмө
  • Жазылышы: y = f(x)
  1. (Бышыктоо, Билимди тереңдетүү) – 7-8 мүнөт

Максаты: Жаңы билимди типтүү көнүгүүлөр аркылуу бекемдөө

  • Жекече иштөө:
    1. f(x) = x^2 – 4  болсо, f(0)  жана  f(-5)  ти табуу
    1. y = 3x  формуласы боюнча x = 1, 2, 3  болгондо  y  ти табуу
  • Текшерүү: Окуучулар доскага чыгып чыгарылыштарын көрсөтүшөт же бири-биринин ишин текшеришет
  1. (Баалоо, Жыйынтыктоо) – 3-5 мүнөт

Максаты: Сабактын максатына жеткендигин текшерүү

  • Рефлексия: Функция деген эмне?
  • Көз каранды жана көз каранды эмес өзгөрмөлөр кайсылар?
  • у=5х функциясында х=2 болсо, у канча болот?
  • Үйгө тапшырма:
    1. Функциянын аныктамасын жаттоо
    2. y = 5x — 7 функциясы үчүн таблица түзүп, x{-3; 0;4}маанилеринде  y  ти табуу
    3. Окуу китебинен №3 көнүгүүнү аткаруу
  1. Педагогикалык анализ (Мугалим үчүн сунуштар)
  • Окуучунун ролу: Сабактын 70% убактысында окуучу өз алдынча иштейт (изилдөө, диалог)
  • Мугалимдин ролу: Негизги түшүндүрмө 10 мүнөттөн ашпашы керек, калган убакта багыттоочу суроолорду берет
  • Күчтүү жактары: Сабак практикага бай жана реалдуу турмуш менен тыгыз байланышкан
Бөлүшүү

Комментарийлер