Санариптик доор жана жаңы педагогикалык парадигма

  • 26.02.2026
  • 0

Бүгүнкү күндө билим берүү системасын санариптештирүү — бул жөн гана техникалык каражаттарды колдонуу же маалыматты электрондук форматка өткөрүү эмес. Бул окутуунун мазмунун, ыкмаларын жана мугалим менен окуучунун ортосундагы байланышты түп тамырынан бери жаңылаган системалуу процесс. Биз жашап жаткан доор мугалимден бир гана предметтик билимди эмес, маалыматтык чөйрөдө натыйжалуу иштөө маданиятын жана баланын инсандык өзгөчөлүгүн санариптик инструменттер аркылуу ачуу чеберчилигин талап кылат.

​Таанып-билүү активдүүлүгү жана интеллектуалдык өсүш

​Санариптик билим берүү чөйрөсү окуучунун когнитивдик (таанып-билүү) процесстерин жаңы деңгээлге көтөрөт. Маалыматты визуалдык, аудио жана интерактивдүү форматта кабыл алуу мээнин кабыл алуу борборлорун бир убакта иштетип, материалды терең өздөштүрүүгө шарт түзөт.

Мотивациянын ички булагы: Интерактивдүүлүк окуучуну пассивдүү угуучудан активдүү катышуучуга айлантат. Окуу процессиндеги кызыгуу — бул билим алуунун эң күчтүү кыймылдаткыч күчү.

​Сын көз караш менен ой жүгүртүү: Санариптик доордо маалыматтын агымы өтө чоң. Бул чөйрөдө иштөө менен окуучу маалыматты иргеп, анын тактыгын текшерип жана керектүүсүн анализдөө көндүмүн калыптандырат. Бул келечектеги компетенттүү инсандын негизги сапаты.

​Психологиялык комфорт жана жекечелештирилген окутуу

​Санариптик технологиялардын эң башкы артыкчылыгы — ар бир окуучунун жеке өзгөчөлүгүнө жараша билим берүү мүмкүнчүлүгү.

​Ката кетирүүдөн коркпоо: Интерактивдүү чөйрөдө бала өз катасын заматта көрүп, аны оңдоого мүмкүнчүлүк алат. Бул окуучудагы психологиялык тоскоолдуктарды жана баа алуудагы коркунучту азайтып, эмоционалдык комфортту камсыздайт.

​Темп жана ритм: Санариптик куралдар окуучуга материалды өзүнүн кабыл алуу темпине жараша өздөштүрүүгө шарт түзөт. Бул «дифференциалдык окутуу» принцибин иш жүзүндө ишке ашыруунун эң натыйжалуу жолу.

Санариптик сабаттуулук жана социалдык жоопкерчилик

​Мугалим үчүн технология — бул максат эмес, бул курал. Биздин негизги миссиябыз окуучуну технологиянын курмандыгы болуудан сактап, аны өнүгүү үчүн пайдалана билген аң-сезимдүү жаранды тарбиялоо.

​Медиасабаттуулук: Сабак учурунда санариптик булактар менен иштөө окуучуну санариптик гигиенага, интернеттеги коопсуздукка жана этикалык ченемдерге үйрөтөт.

Кызматташтык (Collaboration): Виртуалдык платформалар аркылуу топтук долбоорлорду ишке ашыруу окуучуларды командада иштөөгө, бири-бирин угууга жана орток чечим чыгарууга багыттайт.

​Мугалимдин жаңы ролу: Насаатчылык жана фасилитация

​Санариптештирүү мугалимдин ордун алмаштырбайт, тескерисинче, анын маанилүүлүгүн арттырат. Техникалык жумуштарды программаларга өткөрүп берүү менен, мугалим окуучунун жан дүйнөсүнө, анын чыгармачылык потенциалын ачууга жана тарбиялык иштерге көбүрөөк убакыт бөлүүгө мүмкүнчүлүк алат. Мугалим — бул бир гана маалымат берүүчү эмес, бул санариптик океанда багыт берүүчү маяк.

​P.S. Санариптик билим берүүнүн натыйжалуулугу анын техникалык мүмкүнчүлүктөрү менен гана эмес, анын баланын инсандык өнүгүүсүнө тийгизген таасири менен өлчөнөт. Технология мугалимдин педагогикалык чеберчилиги, адамдык жылуулугу жана баалуулуктары менен айкалышканда гана, ал чыныгы «акылдуу» билимге айланат.

Биздин максат — технологияны колдонуу аркылуу окуучунун аң-сезимин ойготуу жана аларды санариптик доордун эркин, сабаттуу жана жоопкерчиликтүү жараны катары калыптандыруу.

 

Жумабаева Гүлайым,  Ачык -Суу айылындагы Жоомарт Бөкөнбаев атындагы жалпы билим берүү мектебинин тарых, адам жана коом мугалими, Чоң-Алай району

Бөлүшүү

Комментарийлер